Sau đợt tổng kiểm kê toàn quốc, Bộ Tài chính cho biết Việt Nam hiện có hơn 80.000 đơn vị đang quản lý 19 loại tài sản kết cấu hạ tầng, với tổng giá trị gần 12 triệu tỷ đồng — một nguồn lực khổng lồ nhưng tiềm ẩn nguy cơ lãng phí và thất thoát nếu không được quản trị hiệu quả.

📊 “Bức tranh” tài sản hạ tầng 12 triệu tỷ đồng

Theo Bộ Tài chính, tài sản công cố định tại các cơ quan, đơn vị chiếm tỷ trọng lớn nhất — 58,6% tổng giá trị, trong khi hạ tầng giao thông đường bộ chiếm hơn 33%. Các lĩnh vực khác như đường sắt, hàng hải, thủy lợi, công nghệ thông tin, đê điều… chiếm tỷ lệ nhỏ hơn 1%.

Đáng chú ý, quá trình kiểm kê phát hiện nhiều tài sản chưa được ghi nhận sổ sách, sử dụng sai mục đích, hoặc hư hỏng không được sửa chữa — chủ yếu trong lĩnh vực nước sạch và thủy lợi. Gần 4.800 tài sản bị hỏng, bỏ không nhưng vẫn nằm trong danh mục quản lý.

⚙️ Đề xuất cơ chế mới: Quản lý, khai thác và chịu trách nhiệm

Bộ Tài chính đang trình dự thảo Nghị định về quản lý và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng công, với mục tiêu:

• Phân cấp rõ ràng tài sản thuộc trung ương hay địa phương;

• Cho phép nhiều hình thức khai thác: giao trực tiếp, cho thuê, chuyển nhượng quyền thu phí, khai thác có thời hạn;

• Gắn trách nhiệm quản lý tài sản với đơn vị được giao, tránh tình trạng “cha chung không ai khóc”.

Các khoản thu từ khai thác tài sản công sẽ được đấu giá công khai, hạch toán minh bạch và dùng để tái đầu tư cho hạ tầng mới, bảo đảm hiệu quả và tính bền vững.

🏗️ Tận dụng không gian giá trị gia tăng

Tại các khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất, tài sản công có thể được khai thác hợp pháp thông qua việc cho thuê mặt bằng phụ trợ: nhà xưởng, trạm sạc, bãi giữ xe, ATM, màn hình LED quảng bá... giúp tăng nguồn thu hợp lý và nâng cao chất lượng dịch vụ cho doanh nghiệp.

📉 Tránh chồng chéo, chống lãng phí

Các chuyên gia cho rằng việc “siết” quản lý là cần thiết nhưng quan trọng hơn là xử lý hiệu quả phần tài sản dôi dư.

Ông Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên & Môi trường, nhấn mạnh:

“Nhiều nước chỉ giữ lại tài sản công cần thiết, phần dư thừa nên bán cho khu vực tư nhân để phát huy giá trị tối đa. Việt Nam cũng cần áp dụng nguyên tắc đó, tránh để tài sản công bị ‘đắp chiếu’.”

🧭 Hướng đến quản trị minh bạch, hiệu quả

Nhiều địa phương kiến nghị nghị định mới cần:

• Hướng dẫn rõ việc khai thác tài sản tại cấp xã, cơ chế đấu giá, đấu thầu và báo cáo thu chi;

• Bổ sung quy định về quyền sử dụng đất của đơn vị sự nghiệp và doanh nghiệp công lập, để đảm bảo thống nhất giữa quản lý tài sản và quyền sử dụng đất.

Tổng giá trị 12 triệu tỷ đồng tài sản công chính là “nguồn vốn ngầm” của quốc gia.

Nếu được quản trị minh bạch, khai thác đúng hướng và gắn trách nhiệm cụ thể, nguồn lực này không chỉ giúp bảo toàn ngân sách, mà còn trở thành động lực tái đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng bền vững cho Việt Nam.

#tintuc; #bdscafes; #izanami; #batdongsan